Μεσανατολικό

Η Ελλάδα διατηρεί από την αρχαιότητα στενούς ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με όλους τους λαούς της Μέσης Ανατολής. Η περιοχή αυτή αποτελεί μέρος της ευρύτερης γειτονιάς της Ελλάδας και κατά συνέπεια συμπεριλαμβάνεται εκ των πραγμάτων στις προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Στο επίκεντρο των προσπαθειών για την εμπέδωση της ειρήνης, της ασφάλειας, της σταθερότητας και ανάπτυξης, στις οποίες συμβάλλει η Ελλάδα τόσο σε διμερές, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, αλλά και στο πλαίσιο της ΕΕ, βρίσκεται, βεβαίως, το Παλαιστινιακό ζήτημα.

Η Ελλάδα παγίως και αταλάντευτα υποστηρίζει το αναφαίρετο δικαίωμα των Παλαιστινίων σε μια εθνική εστία εντός διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων και στο εξίσου αναφαίρετο δικαίωμα του Ισραήλ να συνυπάρχει ειρηνικά και με ασφάλεια με τους γείτονές του. Οι αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών και η διεθνής έννομη τάξη παρέχουν το κατάλληλο πλαίσιο για την επίτευξη μιας βιώσιμης λύσης του Παλαιστινιακού ζητήματος.

Αξιοποιώντας τις στενές σχέσεις που διατηρεί στην περιοχή, η Ελλάδα επιδιώκει να συμβάλλει ενεργά και ουσιαστικά στις προσπάθειες για τη θεμελίωση της ειρήνης στην περιοχή. Η ειδικότερη συνεισφορά της Ελλάδας έχει κατά καιρούς εστιασθεί στην προώθηση των σχέσεων και επαφών σε επίπεδο κοινωνίας των πολιτών, καθώς και στη διευκόλυνση του ευρύτερου διαλόγου μεταξύ των εμπλεκομένων πλευρών (Διάλογος των Αθηνών). Πρόσφατα η Ελλάδα από κοινού με την Κύπρο προώθησαν πρωτοβουλία για την ανακούφιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα.

Στο πολιτικό επίπεδο, η Ελλάδα θεωρεί παγίως ότι μόνον μια συμφωνημένη λύση, η οποία θα έχει και τη λαϊκή συναίνεση, μπορεί να είναι οριστική και βιώσιμη. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα υποστηρίζει και προωθεί σε διμερές, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, κάθε πρωτοβουλία που θα μπορούσε να συμβάλει στην αλλαγή της νοοτροπίας του μηδενικού αθροίσματος και της σύγκρουσης και τη μετατροπή της σε μια νέα νοοτροπία ειρηνικής συνύπαρξης.

Παρά το γεγονός ότι το παλαιστινιακό ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο της Αραβο-ισραηλινής διένεξης, η περιφερειακή διάσταση δεν μπορεί να παραγνωρισθεί. Η πρόοδος στον παλαιστινιακό δίαυλο κινδυνεύει να υπονομευθεί εάν δεν υπάρξει παράλληλη πρόοδος στον λιβανικό και τον συριακό δίαυλο. Επίσης, οι εξελίξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή επηρεάζουν, συχνά αρνητικά, την Ειρηνευτική Διαδικασία, και για τον λόγο αυτόν η Αραβική Ειρηνευτική Πρωτοβουλία (Arab Peace Initiative), είναι ζωτικής σημασίας διότι παρέχει το αναγκαίο περιφερειακό πλαίσιο για την προώθηση μόνιμης ειρήνης.

Αναμφίβολα, θεμελιώδης παράμετρος για να διατηρηθεί το momentum της Ειρηνευτικής Διαδικασίας είναι η κατάσταση επί του εδάφους. Στο πλαίσιο αυτό, είναι αναγκαίο να αποφεύγονται μονομερείς ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαταλάβουν το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για το τελικό καθεστώς, δημιουργώντας de facto τετελεσμένα.

Τούτο ισχύει και για την περίπτωση της ισραηλινής εποικιστικής δραστηριότητας σε κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, πρακτική η οποία αντίκειται στο διεθνές δίκαιο. Στο πλαίσιο αυτό , η Ελλάδα δεν θα αναγνωρίσει αλλαγές στο προ του 1967 εδαφικό καθεστώς, εκτός βεβαίως εάν είναι συμφωνημένες μεταξύ των δύο πλευρών, θέση η οποία έχει υιοθετηθεί εξάλλου τόσο από την ΕΕ όσο και από το Κουαρτέτο.

Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να αποφεύγονται οι πράξεις οι οποίες γεννούν έναν φαύλο κύκλο βίας που τροφοδοτεί τη σύγκρουση.

Η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα είναι επείγουσα. Λίαν σημαντική είναι επίσης η προετοιμασία του εδάφους, ώστε οι Παλαιστίνιοι να αποκτήσουν σταδιακά τη δυνατότητα να αναπτύξουν οργανωμένες δομές, τόσο σε επίπεδο οικονομίας, όσο και θεσμών, προκειμένου να επιτευχθεί η ομαλή μετάβαση προς τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Το σχέδιο του Παλαιστίνιου Πρωθυπουργού κ. Fayad αυτόν ακριβώς το στόχο έχει και εκτιμάται διεθνώς ότι η μέχρι τώρα εφαρμογή του είναι απολύτως επιτυχής.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο προς την κατεύθυνση αυτή. Όχι μόνον αποτελεί τον κυριότερο πάροχο οικονομικής και ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους Παλαιστινίους, αλλά παράλληλα έχει τη δυνατότητα να συμβάλει τα μέγιστα στην οικοδόμηση των θεσμών και στη δημιουργία κρατικής υποδομής, προλειαίνοντας το έδαφος για το νέο παλαιστινιακό κράτος.